W praktyce budowlanej dwuteowniki stalowe stosuje się tam, gdzie konstrukcja musi przenosić dane obciążenia przy zachowaniu odpowiedniej sztywności i optymalnej masy elementu. To rozwiązanie sprawdzone – zarówno w budownictwie kubaturowym, jak i przemysłowym. Warto uporządkować wiedzę na ten temat: czym dokładnie jest dwuteownik stalowy oraz jak je dobrać do konkretnego zastosowania.
Co to jest dwuteownik?
Dwuteownik to stalowy profil konstrukcyjny o przekroju przypominającym literę „I” lub „H”. Składa się z:
- środnika (pionowej części przekroju) – odpowiada głównie za przenoszenie sił tnących,
- dwóch półek (górnej i dolnej) – pracujących przede wszystkim przy zginaniu.
Taka geometria pozwala uzyskać wysoką sztywność przy stosunkowo niewielkiej masie, co ma bezpośrednie znaczenie przy projektowaniu belek, podciągów czy dźwigarów.
Dwuteownik stalowy jest najczęściej produkowany jako profil gorącowalcowany ze stali konstrukcyjnej, zgodnej z obowiązującymi normami. Oznacza to optymalny stosunek nośności do masy elementu.
Rodzaje dwuteowników stosowane w budownictwie
W praktyce projektowej stosuje się m.in. profile IPE, IPN, HEM, HEA, HEB. Przykładowo w asortymencie BAT znajdziesz m.in. wysokiej jakości dwuteownik HEB w różnych wysokościach przekroju.
Dwuteowniki HEB charakteryzują się:
- szerokimi półkami,
- większą masą jednostkową niż HEA,
- podwyższoną sztywnością i nośnością przy zginaniu.
Zastosowanie:
- słupy konstrukcyjne,
- podciągi,
- belki stropowe,
- elementy hal i konstrukcji przemysłowych.
Stosuje się również:
Dwuteowniki HEM:
- bardzo szerokie i grube półki,
- znacznie większa masa jednostkowa niż HEA i HEB przy tej samej wysokości,
- wysoka nośność przy zginaniu i ściskaniu.
Zastosowanie:
- słupy w konstrukcjach o dużych obciążeniach,
- elementy nośne hal przemysłowych,
- konstrukcje o dużych rozpiętościach,
- obiekty wymagające ograniczenia ugięć i wysokiej sztywności przekroju.
Dwuteowniki HEA:
- szerokie półki,
- mniejsza masa jednostkowa niż HEB przy tej samej wysokości,
- dobre parametry przy pracy jako belka i słup.
Zastosowanie:
- konstrukcje szkieletowe,
- słupy,
- rygle w halach,
- obiekty kubaturowe o umiarkowanych obciążeniach.
Dwuteowniki IPE:
- stosunkowo wąskie półki,
- smukły przekrój,
- korzystny stosunek masy do nośności przy pracy na zginanie w jednej płaszczyźnie.
Zastosowanie:
- belki stropowe,
- podciągi,
- elementy konstrukcji dachowych.
Dwuteowniki IPN:
- półki o zmiennej grubości (pochyłe krawędzie),
- rozwiązanie starszego typu, rzadziej stosowane w nowych projektach.
Zastosowanie:
- modernizacje istniejących obiektów,
- konstrukcje, w których wymagane jest dopasowanie do starszych rozwiązań projektowych.
Dobór konkretnego typu musi wynikać z obliczeń statycznych dokonywanych przez konstruktora – zamiana np. HEA na HEB (lub odwrotnie) oznacza zmianę geometrii przekroju, jego masy jednostkowej oraz parametrów nośności i sztywności.
Jakie parametry decydują o doborze dwuteownika?
O jego przydatności w konstrukcji decyduje zestaw parametrów geometrycznych i wytrzymałościowych, które muszą być analizowane w odniesieniu do schematu statycznego i projektowych obciążeń. Jakie parametry mają znaczenie przy wyborze dwuteownika? Są to przede wszystkim:
- Wysokość przekroju
- Szerokość i grubość półek
- Grubość środnika
- Klasa stali
- Długość elementu
Dobór dwuteownika powinien wynikać z analizy całego układu konstrukcyjnego, a nie z pojedynczego parametru przekroju. Wysokość, geometria półek i środnika, klasa stali oraz długość elementu wzajemnie na siebie wpływają i dopiero łącznie określają nośność, sztywność oraz bezpieczeństwo pracy elementu w konstrukcji.
Planując zakup dwuteowników, warto od razu zdecydować o tym, gdzie je kupujemy. Najlepiej wybrać sprawdzone miejsce o szerokim asortymencie i wysokiej dostępności produktów, takie jak sklep BAT.pl, aby mieć pewność zgodności parametrów materiału z dokumentacją projektową oraz ciągłości dostaw.
Cezary Graf – redaktor serwisu serwis-budowlany24.pl, specjalista w zakresie budownictwa i remontów. Od wielu lat śledzi trendy w branży oraz testuje nowoczesne rozwiązania technologiczne i materiały, które ułatwiają codzienną pracę wykonawców i inwestorów. Na portalu dzieli się praktycznymi poradami, recenzjami oraz analizami rynkowymi, tworząc treści przydatne zarówno dla fachowców, jak i osób planujących własne inwestycje.